|
|
 |
|
|
|
|
 |
Şarap üretimi hafife alınmayacak bir uğraşı olup evvela büyük bir heves, aşk, özveri ister.
Kısaca hobinin, bilgi, tecrübe ve teknolojinin bir araya getirilmesi ile insanın tatmin
olmasını sağlamasıdır.Emek verilen her işte olduğu gibi, bu işte çalışan personelin
menfaatlerinin göz önüne alınması ve yatırımın karşılanması bakımından işin maddi
bakımdan bir beklenti olması da doğaldır.
Şaraplık Üzüm Bağcılığı
Memleketimiz bağcılıkta, Dünya'da önde gelen memleketler arasında olmakla beraber, şarabın
hammaddesi olan kaliteli şarapçılık üzümlerinin yetiştirilmesi bakımından bugüne kadar ciddi bir şekilde ele alınmış değildir.
Tekel idaresi, zamanında büyük ilgi gösterilerek çok güzel çalışmalarla hakikaten kayda değer öncülük
yapmış ise de son zamanlarda daha evvel özel sektöre yaptığı öncülük ve organizasyonda daha fazla ileri gidememiştir.
Özel sektör, son yıllarda kendi imkanları ile önemli atılımlar yapmaktadır.
Tarım ve Köy İşleri Bakanlığı'nın Bu Mevzudaki Durumu
Halen şarap üretimi, girişimcilerin kendi anlayış ve sorumlulukları içinde devam etmektedir.
Son 1,5-2 yıl içinde şarap üretiminde Tarım ve Köy İşleri Bakanlığı şarap üreticilerine üretim izni verilmesi
gibi yerinde bir uygulama başlamıştır. Ancak şarapçılıkta haksız rekabetin devam ettiği ortamda kontrolün ne
kadar etkili olabileceği bilinmemektedir. İlgili bakanlığın, üzüm çeşitlerine göre bütün Türkiye'de hem
yöreler hem de bağ alanları içine alabilecek şekilde, Avrupa'da olduğu gibi planlı şekilde bir
politika saptanması şarttır. Bu planlama bağlardan tütün ve şarap üretimine kadar tam bir
denetleme alanıdır. Bu çalışmalar, verim, kaliteyi sağlayacağı gibi iyi bir kontrol ile haksız
rekabeti ortadan kaldırabilecektir. Aksi halde verilere göre, iklime uygun olmayan üzüm
çeşitlerinin yetiştirilmesi çeşitleri dejenere edeceği gibi, kaliteyi de düşürecektir. Bağcılık,
sabırla çalışarak çok uzun süre alacağından AB'ye girmeden evvel tedbirleri almaya başlamanın
zamanı çoktan gelmiştir.
Üzüm Yetiştiricileri
Bu işle uğraşan çiftçilerimizi problemlerini iyi anlamak gerekir. Yetiştiricileri en çok etkileyen hususlar:
- Üzüm fiyatları ve para tahsilatı
- Gübre
- Zirai ilaçlar
- İşçiliklerdir.
Genelde çiftçi, verimi olan üzümleri yetiştirmek yolunu tercih etmektedir. Daha fazla ürünle daha fazla para
kazanacaklarını zannetmektedir. Tekel'in üzüm fiyatlarını tespiti ve özel sektörün ihtiyaç fazlası olan ürünlerin
tekel tarafından tamamının alınması karşısında, gübre, zirai ilaç fiyatlarının yüksekliğine işçilikle
eklenince ve nasıl olsa ürünlerin Tekelce alınacağı bilindiğinden üretici bağlarına gereği gibi
özen göstermemekte ve netice olarak kalitede arzu edildiği gibi olmamaktadır. Halbuki iyi kaliteli cinsler yetiştirilip,
iyi bir bakımla mükemmel hasatla elde edilen ürün daha yüksek fiyatlarla alıcı bulabilecek olup, iyi cins
üzümlerinin verimi düşük dahi olsa çiftçinin karı daha fazla olabilecektir.
Son zamanlarda bilhassa özel sektör hem kendi bağlarında kaliteli üzüm yetiştirmeye başlamış hem de
yavaş yavaş yetiştirici çiftçilerde bu duruma uyum sağlamaya başlamıştır. Özel sektörün daha fazla kaliteye yönelmesi
ve medyanın bu alandaki olumlu yayınları ile ayrıca şarap kültürünün de yaygınlaşmasıyla iyi bir yola girildiği açıkça görülmektedir.
Yukarıda izah edildiği gibi, Tarım ve Köy İşleri Bakanlığının ümit ettiğimiz şekilde yeni bir politika ile
bu işe el atması çok iyi neticeler alınmasını mümkün kılacaktır.
Şarap Üretimi
Halen, memleketimizde şarap üretimi, hiçbir kontrol altında olamadan firmaların şahsi gayretleri
ve bu piyasanın denetimsiz hali devam etmektedir. Netice olarak haksız bir rekabet içinde,
fiyatlarda bu kargaşalık içinde saptanmaktadır.Bu durum ciddi ve gerekli yatırımlarını yapmış
olan firmaları etkilemektedir.
Bütün olumsuzluklara rağmen, basında büyük gayretlerle kaliteli şaraplara rağbetin gittikçe artması,
bütün şarap üreticilerini de etkilemekte, bu suretle yeni bir çığır açılmakta ve beklenen
şarap kültürü de gittikçe yaygınlaşmaktadır.
Şarap Tesisleri ve Teknolojisi
İyi kalitede şarap üretiminin iyi bir teknolojiyi temin ederek yapılması en uygun yoldur. Ancak eski
tesislerin yenilenmesi de kolay bir iş değildir. Şarap piyasasında haksız rekabetlerin bir düzene girmesiyle
normal kar hudutları içinde kararlı olabilecek piyasa şartlarında yavaş yavaş tesis yenilenmeleri
başlayacak, üreticinin ek bir sermaye ayırmadan yapacağı işler belirli bir sürede arzu edilen düzeye gelecektir.
Halen, kalite hevesi arttıkça bu yenilenmeye bir çok üretici gayret etmektedir. Şarap tesisleri ve malzemeleri
açısından yerli sanayinin imkanlarının mevcut olduğu memnuniyet vermektedir. Bu suretle ithale gerek kalmadan yeni
tesislere sahip olmak kolaylaşmıştır.
Ambalaj ve Şişeler
Bilindiği gibi şarapta bir sıvı olduğuna göre bunun doldurulup piyasaya sunulması ancak cam şişe ile olmaktadır.
Yerli cam sanayimiz her ne kadar gerekli şişe üretimini karşılamakta ise de bilhassa Avrupa'da standartlaşmış
olan bazı şişe türlerini ve renklerini yapmamakta, bu türlerin ithali gerekmektedir. Ancak aldığımız duyumlara göre,
ithali önleyecek türde yeni tip şişelerin yapılabilmesi için cam ambalaj sanayi firması çalışmalara başlamıştır.
Bilhassa ihracat bakımından ilerde yeni bir tür şişelerin yapılması çok faydalı olacaktır.
Şarap satışlarının çok yüksek olduğu Avrupa ülkelerinde cam şişe dışında mukavva kutulara (süt şişeler gibi)
ve bazen pet şişelere dahi şarap doldurulmakta ise de bizde böyle bir uygulama yoktur.
Mantarlar
Mantar, mantar ağaçlarının kabuğundan yapılan doğal bir üründür. Bu ağaçlar Dünya'da belirli
ülkelerde yetiştiği için ithali şart olmaktadır. Genelde pahalı bir malzemedir. Her ne kadar
araştırmalar sonunda mantar görünümlü özel plastik mantar üretimi yapılmakta ise de, bunlarda
ithal malı olup fiyat bakımından mantara rakip durumunda değildir. Yeter ki bilhassa kalite
şaraplar için yine mantar kullanılmaktadır.
Etiket
Şişe etiketlerinin memleketimizde yapılmış olması memnuniyet verici bir durumdur.
Şişe Kapsülü (Kapuşon)
Mantardan sonra şişe başına geçirilen kapsüller kısmen PVC olarak yerli yapılmakta ise de
aluminium ve çeşitlerinden yapılan kapsüllerin şimdilik ithali zaruridir. Şarap üretiminin artması ile
paralel olarak bu imalat için yatırımcılar olabilir.
Şarapların Piyasa Fiyatları
Şarap fiyatları, tamamen serbest piyasa koşullarına göre kendiliğinden oluşmaktadır. Ancak vergilerin
(ÖTV) yüksek oluşu, gerek şarabın kalitesi ve gerekse ambalaj farkları, bazı haksız rekabet unsurları,
bilhassa kaliteli şarapların şarap severlere mümkün olduğunca düşük fiyatla arzını önlemektir.
Buna rağmen medyanın yakın ilgisi ile kaliteli şaraplara ilgi gittikçe artmakta olup, üretimin
yükselmesiyle maliyetlerdeki düşüşlerin fiyatları etkileyeceği ümit edilir.
Aslı olan, açıklanan eksiklerin giderilmesi ve prensiplere bağlanması ile her cins şarabın kaliteli ve uygun
fiyatlarla arzıdır. Bu denge kendiliğinde sağlanabilir. Fakat zaman ister.
Sonuç olarak, Türkiye'de şarapçılık şarap kültürü arttıkça daha iyiye gitmektedir. Ancak ilgili kamu
kurumlarının da yardımcı olabileceği çok iş vardır.
|
|
|
|
|
|
|
|